Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi powstał w wyniku połączenia z Centralną Biblioteką Rolniczą im. M. Oczapowskiego w Warszawie na podstawie Zarządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr 76 z dnia 16 października 2019 roku.

Został powołany z inicjatywy Premier Beaty Szydło i Ministra Rolnictwa Jana Krzysztofa Ardanowskiego we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Instytucja nawiązuje do tradycji Państwowego Instytutu Kultury Wsi powołanego przez prezydenta Ignacego Mościckiego w 1936 roku.

Narodowy Instytut Kultury i Dziedzictwa Wsi dokumentuje, popularyzuje i poszerza wiedzę na temat kultury mieszkańców obszarów wiejskich. Misję tę realizuje poprzez upowszechnianie wiedzy o kulturze wsi, zachęcanie społeczności lokalnej do poznawania swojego dziedzictwa oraz pokazywanie mieszkańcom miast istoty i piękna tej tradycji.

Centralna Biblioteka Rolnicza im. Michała Oczapowskiego Oddział Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi w Puławach jest biblioteką naukową, podlegającą Ministerstwu Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Gromadzi literaturę z zakresu nauk rolniczych: ogrodnictwa, zootechniki, rybołówstwa, weterynarii, leśnictwa, przemysłu spożywczego, techniki rolniczej, ochrony środowiska, polityki i ekonomiki rolnej oraz nauk pokrewnych. W 2008 uzyskała statut umożliwiający gromadzenie zbiorów także z zakresu etnologii, socjologii i kultury oraz prowadzenie działalności dydaktycznej i kulturalnej. Realizując ten punkt statutu Biblioteka organizuje lekcje biblioteczne dla młodzieży szkolnej. Wykorzystując własną pracownię prezentuje również młodzieży zanikające rzemiosło jakim jest introligatorstwo.

Biblioteka jest placówką ogólnodostępną. Księgozbiór liczy około 380 tys. woluminów książek, czasopism i zbiorów elektronicznych. Czytelnicy mogą wypożyczać publikacje na zewnątrz, jak też skorzystać z nich na miejscu w puławskiej czytelni. Użytkownicy chcący odebrać zamówione pozycje w Warszawie, mają taką możliwość poprzez punkt biblioteczny, mieszczący się w siedzibie Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi przy Krakowskim Przedmieściu 66 (godziny otwarcia: poniedziałek, wtorek, środa, piątek w godzinach 9.00 – 15.30, a w czwartek 11.00 – 18.00).